Dodatki mieszkaniowe – informacje ogólne

Dodatki mieszkaniowe od dnia 1 lipca 2021 r.

Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 z późn. zm./.

Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa /Dz. U. z 2011 r. poz. 11/ wprowadza zmiany w ww. ustawie  o dodatkach mieszkaniowych, które wejdą w życie z dniem 1 lipca 2021 r. 

Od dnia 1 lipca 2021 r. będzie obowiązywał nowy wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz nowy wzór deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku.

Zmianie ulegną kryteria przyznania dodatku mieszkaniowego. Nowelizacja dotyczy między innymi: 

  • 1/ osób uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego,
  • 2/ deklarowanego dochodu /według ustawy o świadczeniach rodzinnych/,
  • 3/ kryterium dochodowego /liczonego wg wynagrodzenia w gospodarce narodowej/.

Krąg osób uprawnionych do dodatku mieszkaniowego /art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych/

Dodatek mieszkaniowy przysługuje:

  • 1/ najemcom albo podnajemcom lokali mieszkalnych, zamieszkujących w tych lokalach,
  • 2/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
  • 3/ osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
  • 4/ innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
  • 5/ osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.

Krąg osób które nie mogą ubiegać się o dodatek mieszkaniowy /art. 2 ust. 3u.d.m./

Dodatek mieszkaniowy nie przysługuje osobom przebywającym w:

  • 1/ domu pomocy społecznej,
  • 2/ młodzieżowym ośrodku wychowawczym,
  • 3/ schronisku dla nieletnich,
  • 4/ zakładzie poprawczym,
  • 5/ zakładzie karnym,
  • 6/ szkole, w tym w szkole wojskowej
    – jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne całodobowe utrzymanie.

Kryterium dochodowe przyznania dodatku mieszkaniowego /art. 3 ust. 1-2 u.d.m./

Od dnia 1 lipca 2021 r. dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie:

  • 1/ jednoosobowym – 40%,
  • 2/ wieloosobowym – 30%

– przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6.

W przypadku, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego powyżej, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę /art. 6 ust. 8.

Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 0,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu wydania decyzji /art. 7 ust. 6/.

Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz. U. z 2020 r. poz. 53 z późn. zm./.

Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5167,47 zł /MP z 2020 r. poz. 137/.

Zatem kryterium dochodowe od dnia 1 lipca 2021 r. wynosić będzie:

  • 1/ gospodarstwo domowe jednoosobowe – 2066,99 zł,
  • 2/ gospodarstwo domowe wieloosobowe – 1550,24 zł.

Definicja dochodu /art. 3 ust. 3 u.d.m./

Od dnia 1 lipca 2021 r.  za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z  dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2020 r. poz. 111/.

Za dochód, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, rozumie się:

  • a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm./, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
  • b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
  • c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie uwzględnia się dochodu osoby, która przebywa w instytucji, o której mowa w art. 2 ust. 3, albo wyprowadziła się z lokalu mieszkalnego albo zmarła przed dniem złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

W przypadku posiadania tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego dochód z tego gospodarstwa ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz. U. z 2020 r. poz. 333/.

Ponadto wprowadzone zostały regulacje odnoszące się do dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, z uwzględnieniem formy jej rozliczenia.

Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, w przypadku prowadzenia działalności opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z późn. zm.5/, ustala się na podstawie oświadczenia wnioskodawcy lub zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego.

W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. z 2020 r. poz. 1905, 2123 i 2320/ przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw rodziny, o którym mowa w art. 5 ust. 7a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Gospodarstwo domowe /art. 4 u.d.m./

Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, samodzielnie zajmującą lokal mieszkalny albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Do członków gospodarstwa domowego nie wlicza się osób przebywających w instytucjach, o których mowa w art. 2 ust. 3.

Powierzchnia lokalu mieszkalnego /art. 5 u.d.m./

Normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny /dom jednorodzinny/ zwana dalej „normatywną powierzchnią” w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:

  • 1/ 35 m² – dla 1 osoby,
  • 2 /40 m² – dla 2 osób,
  • 3/ 45 m² – dla 3 osób,
  • 4/ 55 m² – dla 4 osób,
  • 5/ 65 m² – dla 5 osób,
  • 6/ 70 m²- dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m². 

Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m², jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Normatywną powierzchnię powiększa się niezależnie od liczby członków gospodarstwa domowego. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875/.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż:

  • – 30% albo
  • – 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%.
ilość osób powierzchnia normatywna powierzchnia użytkowa nie przekraczająca powierzchni normatywnej o więcej niż :
1 osoba 35,00 m² + 30% = 45,50 m² + 50% = 52,50 m²
2 osoby 40 ,00m² + 30% = 52 ,00m² + 50% = 60,00 m²
3 osoby 45 ,00m² + 30% = 58,50 m² + 50% = 67,50 m²
4 osoby 55 ,00m² + 30% = 71,50 m² + 50% = 82,50 m²
5 osób 65 ,00m² + 30% = 84,50 m² + 50% = 97,50 m²
6 osób 70 ,00m² + 30% = 91,00 m² + 50% = 105,00 m²

Wysokość dodatku mieszkaniowego /art. 6 ust. 1 u.d.m./

Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3–6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości:

  • 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym;
  • 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4-osobowym;
  • 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego.

W celu obliczenia wysokości ryczałtu stosuje się średnią cenę 1 kWh energii elektrycznej, ogłaszaną na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne /Dz. U. z 2021 r. poz. 716/, powiększoną o podatek od towarów i usług.

Dodatkowe informacje

Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.

Dodatek mieszkaniowy wypłaca się zarządcy budynku albo innej osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, z góry, w terminie do 10. dnia każdego miesiąca.

Przyznanie i wypłata dodatku mieszkaniowego następuje na podstawie decyzji. Decyzję w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego wydaje się w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.

Od decyzji służy prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze.

Wydanie decyzji nie podlega opłatom skarbowym.  

Wymagane dokumenty:

  1. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego potwierdzony przez zarządcę domu albo inną osobę uprawnioną do pobierania należności za lokal mieszkalny.
  2. Deklaracja o dochodach gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku.
  3. Dokument wystawiony przez zarządcę domu lub osobę uprawnioną do pobierania należności za lokal mieszkalny potwierdzający łączną kwotę wydatków na lokal mieszkalny za ostatni miesiąc /miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku/ w rozbiciu na składniki.
  4. Dokumenty potwierdzające wysokość dochodów wszystkich członków gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku na podstawie których wypełniono deklarację o dochodach.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 z późn. zm./


Informujemy, że za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych   z powodu COVID – 19, dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany z mocą wsteczną.

Przyznanie dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną może nastąpić wyłącznie w przypadku  wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonego nie później niż po upływie 30 dni od dnia zakończenia obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych z powodu COVID-19.

Dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany z mocą wsteczną  pod warunkiem dołączenia do wniosku klauzuli (wzór do pobrania), ze wskazaniem okresu na który ma być przyznany dodatek mieszkaniowy.

Poza możliwością przyznania dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną wszystkie inne warunki jego przyznawania pozostają bez zmian.

Podstawa prawna: art. 15 zzzib ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374 z późn. zm.).